Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Historia szkoły

Rys historyczny
Szkoły Podstawowej w Nowotańcu

obecnie Zespół Szkół w Nowotańcu

W parafii nowotanieckiej już w XVIII wieku istniała zimowa szkółka parafialna, utrzymywana przez proboszcza (w tym czasie w Polsce szkołami niższego szczebla administrował głównie kościół katolicki). Parterowy budynek szkolny postawiono w 1844 roku naprzeciw plebani za staraniem ks. Jacka Mazańskiewicza, na gruncie plebańskim, a budowniczym był Wojciech Tomaszewski (szkoła spaliła się w roku 1920). Pod koniec XVIII wieku nauczycielem nowotanieckim był miejscowy organista Antoni Ryglewicz, który prowadził zajęcia we własnym domu. Organista uczył dzieci czytania i pisania. Każdej niedzieli miejscowy proboszcz nauczał religii, a w soboty odpytywał oraz wizytował szkołę.

W 1912 roku w Nowotańcu funkcjonowała dwuklasowa szkoła ludowa, w której nauczali: Ludwik Kłapouszczak, Bronisława Dobrowalska z Kurpielów oraz Maria Kłapouszczakowa. Czteroklasowa szkoła dla dzieci z Nowotańca mieściła się wtedy w Bukowsku, a jej kierownikiem był Leon Magierowski.
Tuż przed wojną światową w 1913 roku wybudowano w Nowotańcu nową piętrową, murowaną szkołę o czterech klasach, z kancelarią oraz z mieszkaniem dwupokojowym i kuchnią dla kierownika. Pierwszym kierownikiem czteroklasowej szkoły powszechnej oraz założycielem ogrodu szkolnego był Jan Radwański, który sprawował władzę w szkole do 1930 roku.

W 1920 roku z inicjatywy kierowników szkoły i ks. proboszcza Wojciecha Dobrowolskiego wybudowano Dom Ludowy, w którym mieściła się biblioteka. W okresie przedwojennym, wielkie zasługi na polu oświaty pozaszkolnej położyło miejscowe nauczycielstwo, prowadzać świetlicę dla starszych z zakresu wiedzy ogólnej. Dalszych szczegółów poznać nie można, bo akta szkoły zostały spalone przez bandy UPA w 1946 roku.

Do opanowania programowego i organizacyjnego chaosu w szkolnictwie polskim będącego pozostałością po czasach zaborów, od lipca 1932 roku wdrażano reformę tzw. jędrzejewiczowską. Reforma ustanawiała powszechny obowiązek szkolny na szczeblu szkoły powszechnej (odpowiednik dzisiejszej szkoły podstawowej). Szkoła powszechna była szkołą siedmioletnią, z czego ostatnia klasa była przeznaczona dla uczniów nie kontynuujących dalszej nauki. Utworzono trzy typy szkoły powszechnej: pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Warunkiem przyjęcia do klasy pierwszej czteroletniego gimnazjum było ukończenie 12 roku życia oraz wykazanie się wykształceniem, objętym programem sześciu klas szkoły powszechnej stopnia trzeciego. W tym celu należało zdać egzamin wstępny. Ukończenie gimnazjum dawało tzw. małą maturę i umożliwiało dalsze kształcenie w dwuletnim liceum ogólnokształcącym, liceum zawodowym lub trzyletnim liceum pedagogicznym.
W
sierpniu 1932 roku, wobec ciągle rosnącej liczby uczniów, przeprowadzono reorganizację szkolnictwa powszechnego w Nowotańcu i wprowadzono klasę siódmą. Do września 1939 szkoła była siedmioklasowa.

Rankiem 10 września 1939 roku masteczko Nowotaniec zostało zajęte przez oddziały niemieckie. Chodź Niemcy niszczyli kulturę polską, wydali jednak zarządzenie otwarcia szkół powszechnych. Nasza szkoła rozpoczęła pracę już w listopadzie 1939 roku jako sześcioklasowa (w miejsce zlikwidowanej szkoły 7-klasowej) o trzech nauczycielach. Na kierownika szkoły powołano ponownie Jana Dzundzę. Usunięto historię i geografię, a do nauki języka polskiego wydano ubogi podręcznik "Star". Nauczycielstwo mimo słabego wynagrodzenia nie szczędziło swych sił.
W latach 1940-1944
kolejnymi kierownikami szkoły byli Władysław Jara, a następnie wysiedlony z Poznania do Nadolan Józef Jurdziński. Religii nauczył wysiedlony również z Poznania ks. Antoni Szymczak. W wyniku akcji przesiedleńczej w zimie 1939 roku z poznańskiego do Nowotańca trafiło 9 osób, do Nadolan i Nagórzan 6 osób. Między wysiedlonymi był nauczyciel Józef Jurdziński z żoną, ks. Antoni Szymczak i lekarz Ignacy Ropejko, który potem przeniósł się do Bukowska. Wysiedleńców wspomagało miejscowe społeczeństwo i delegatura opieki społecznej w Bukowsku.
Przez ponad pięć lat uczniowie zostali pozbawieni możliwości legalnej nauki języka polskiego, geografii oraz historii. Ale i na to nowotanieckie nauczycielstwo potrafiło zaradzić. Przez całą wojnę na terenie Nowotańca odbywało się tajne nauczanie z zakresu siódmej klasy szkoły podstawowej, klasy gimnazjalnej oraz jednej klasy liceum humanistycznego.

Nowotaniec został wyzwolony 16 września 1944 roku przez oddziały słowackie, ale to nie był jeszcze kres wojny. Szkoła wznowiła swoją działalność w grudniu 1944 roku a jej kierownikiem został Tadeusz Leja.
Pod koniec 1942 roku powstała zbrojna nacjonalistyczna formacja UPA, która walczyła również i na tych terenach o utworzenie Ukrainy (na początku z wojskami niemieckimi, a później z nimi współpracując w zwalczaniu partyzantki polskiej oraz Ludowego Wojska Polskiego). W trakcie wysiedleń ludności ukraińskiej do ZSRR w latach 1944-1946, jak i w trakcie "akcji Wisła" (1947) zbrojnie starała się powstrzymać wysiedlenia ludności ukraińskiej. Jej bandy atakowały posterunki MO, ludność cywilną oraz polskie miasteczka i wsie - grabiły, paliły i okrutnie mordowały. Koniec wojny z ukraińskim podziemiem przyniósł duże zniszczenia Nowotańca – 6 kwietnia 1946 roku oddziały UPA spaliły zupełnie Nowotaniec i Nagórzany, w których pozostały jedynie: kościół, plebania, szkoła oraz trzy domy. Ocalenie szkoły należy zawdzięczać ówczesnemu kierownikowi Tadeuszowi Leji (od grudnia 1944 do sierpnia 1946), który zdołał ugasić palące się podłogi w mieszkaniu szkolnym przez co poparzył sobie ręce. Ostatecznie Nowotaniec utracił prawa miejskie po 1946 r.

W sierpniu 1946 roku Władysława Kondyjowska objęła stanowosko kierownika szkoły. W pierwszych latach powojennych nie dokonywano radykalnych zmian w zakresie organizacji szkolnictwa i treściach nauczania, koncentrując wysiłki na nauczaniu oraz odbudowie i rozbudowie sieci szkolnej. Należy też nadmienić, że Polska po II wojnie światowej wyłoniła się jako zupełnie inne państwo. Przyjęta w 1932 roku struktura szkół została zniesiona przez władze Polski Ludowej w roku 1948. Od roku szkolnym 1948/49 zmieniono stopień organizacyjny szkoły z sześciu do siedmiu klas. Prowadzone też były roczne wieczorowe kursy w zakresie siódmej klasy szkoły podstawowej. W latach pięćdziesiątych zmianie ulegały podręczniki oraz treści nauczania.

Od roku szkolnego 1960/1961 zaczęto wprowadzanie reformę oświaty. W sierpniu 1965 roku stanowisko kierownika szkoły objął Edward Czaban. W 1966 roku dobudowano drugie piętro w budynku szkolnym oraz wybudowano boisko szkolne. Uczniowie uczęszczający od roku szkolnego 1960/1961 do szkoły, kończyli w 1968 już ośmioklasową szkołę podstawową (w 1966 roku ostatni rocznik ukończył szkołę siedmioklasową).

W latach siedemdziesiątych ówczesna władza ludowa przymierzała się do kolejnej reformy oświaty - dziesięcioklasowej szkoły podstawowej (powstał nawet projekt rozbudowy naszej szkoły), jednak z czasem ostąpiono od tego zamysłu.

We wrześniu 1980 roku obowiązki dyrektora szkoły objął Władysław Bober, a od grudnia 1984 roku - Danuta Bober. Był to szczególnie trudny czas - okres stanu wojennego, strajków, rodzenia się demokracji oraz szalejącej inflacji. Lata dziewięćdziesiąte niosły zaś wyż demograficzny, zmiany kulturowe oraz przygotowania do wielkich reform społecznych. Budynek szkolny z czasem stawał się coraz bardziej "ciasny", a naukę prowadzono na dwie zmiany. Baza dydaktyczna była dość uboga składała się tylko z 6 pomieszczeń lekcyjnych, adaptowanej klasy na zastępczą salę gimnastyczną oraz pracowni technicznej (bez bieżącej wody, czy sanitariatów), gdzie uczyło się 12 oddziałów. Ale to się zmieniło ...

Pomimo tak skromnych warunków bazowych nauczanie prowadzone było na dość dobrym poziomie. Już od roku szkolnego 1997/98 eksperymentalnie prowadzone było rzetelne i obiektywne badanie kompetencji uczniów (obowiązkowe badanie osiągnięć edukacyjnych uczniów wprowadziła reforma oświaty od roku szkolnego 1999/2000), początkowo klas ósmych szkoły podstawowej połaczone z nową formuła przyjęć do szkół ponadpodstawowych (obecnie ponadgimnazjalnych). Średnią wyników badań kompetencji polonistycznych i matematycznych przewyższaliśmy średnią wyników z byłego województwa krośnieńskiego (obecne podkarpackie).

Dzięki współpracy ze Szkołą Podstawową w Bukowsku nasza młodzież, od roku szkolnego 1998/99, mogła korzystać z ich nowoczesnej, 10-cio stanowiskowej pracowni komputerowej, z podłączeniem do sieci Internet. W pracowni tej przez dwa lata prowadzone były eksperymentalne wyjazdowe zajęcia z elementów informatyki dla klas ósmych oraz pierwszej klasy gimnazjum. Od roku szkolnego 2000/2001 zajęcia z informatyki prowadzone są już we własnej szkolnej pracowni komputerowej, która powstała w nowym skrzydle szkoły (oddanym do użytku rok później!).

Koniec lat dziewięćdziesiątych to czas dużych zmian społecznych, wdrażania reform, likwidacji szkół oraz reorganizacji sieci szkół w gminie Bukowsko. W wyniku reformy oswiaty 1 września 1999 r., na bazie ośmioklasowej szkoły podstawowej, powołano Zespół Szkół w Nowotańcu, a funkcję dyrektora powierzono ówczesnej dyrektor - Danucie Bober.  W skład zespołu weszły: sześcioletnia szkoła podstawowa oraz trzyletnie gimnazjum. (W czerwcu 2000 r. ostatni rocznik ukończył ośmioletnią szkołę podstawową, a pierwsi absolwenci gimnazjum opuścili szkołę w 2002 r.). W 1999 roku zrodziła się pilna potrzeba rozbudowy bazy dydaktycznej szkoły. Dzięki dużemu zaangażowaniu sołtysa wsi - Bronisława Mroczki oraz dyrektora szkoły - Danuty Bober dobudowano nowe skrzydło szkoły. W październiku 2001 roku nareszcie oddano do użytku nową część szkoły z sanitariatami, kotłownią gazową, 5-ciona salami lekcyjnymi oraz pracownię komputerową.

W sierpniu 2002 roku stanowisko dyrektora objęła Anna Bąk (pełniła funkcję wicedyrektora od września 2000 roku), a wicedyrektorem została Renata Preisner-Rakoczy.

W 2008 roku powstała nowoczesna stołówka szkolna z zapleczem kuchennym, a Zespół Szkół "rozrósł się" o Samorządowe Przedszkole oraz oddział zerowy i zmów zrobiło się ciasno. Od 2007 roku trwały zaawansowane prace nad wybudowaniem kolejnego skrzydła szkoły. We wrześniu 2011 roku oddano do użytku kolejne skrzydło szkoły z nowoczesną salą gimnastyczną wraz z odpowiednim zapleczem, kilkoma pomieszczeniami dydaktycznymi, rozwiązaniem ciągów komunikacyjnych dla niepełnosprawnych (m. in. z windą) oraz pomieszczeniami socjalnyno-gospodarczymi i administracyjnymi. Wygląd budynku również się zmienił - został docieplony, a ciepłe kolory elewacji oraz pomieszczeń szkolnych stwarzają przyjazną atmosferę.

Nareszcie mamy warunki na miarę XXI wieku, tylko aby ten ogromny wysiłek docenili uczniowie ...

 

Zobacz również:

 

W listopadzie 1939 po przywróceniu organizacji szkół powszechnych w miejsce zlikwidowanej szkoły 7-klasowej, powstaje w Nowotańcu szkoła 6-klasowa. Na kierownika szkoły powołano ponownie Jana Dzundzę. Kolejnym kierownikiem szkoły był Władysław Jara, a po nim wysiedlony z Poznańskiego Józef Jurdziński. Naukę religii prowadził wysiedlony również z Poznania ks. Antoni Szymczak.

 

Aktualności Powrót do Aktualności
Więcej na Fotogalerii Fotogaleria
Print